دلايل افزايش قيمت طلا در بازار جهاني
تورم، پرونده هستهاي ايران، شرايط چين، عدم تمايل بانكهاي مركزي براي هزينه كردن ذخاير طلاي خود از عمدهترين عوامل نرخ بالاي طلا در بازار جهاني است
 |
رسانههاي اقتصادي جهان گزارش ميدهند كه قيمت جهاني طلا به بالاترين حد در نه ماه گذشته رسيده و خطر تورم بالا رفتهاست. خبر مهم اين روزها اين است كه قيمت طلا در بازار توكيو به بالاترين حد در 21 سال گذشته رسيده است. خوانندگان از اين خبر شگفتزده نشدهاند. اين افزايش قميت دلايلي دارد از جمله تورم، پرونده هستهاي ايران، شرايط چين، عدم تمايل بانكهاي مركزي براي هزينه كردن ذخاير طلايياشان با هدف پايين آوردن قيمت طلا.
1 - تورم
شاخص قيمت مصرف كننده به دلايل سياسي در جهان رو به كاهش گذاشته و تورم رخ نمودهاست. تورم براي دولتها از نظر سياسي دردسر آفرين است. هرچه نرخ تورم بالاتر باشد نشانه اين است كه اقتصاد كشور از كنترل خارج شدهاست. از سوي ديگر هزينه بدهيهاي انبوه دولتها و پرداختهاي تامين اجتماعي آن تا حد زيادي به تورم مربوط و وابسته است. معمولا آمار و ارقامي كه درباره شاخص قيمت مصرف كننده از سوي دولتها منتشر ميشود قابل اعتنا نيست.
اكثر كارشناسان در ماههاي اخير پيشبيني كردهاند كه تورم فعلا بالا خواهد ماند. فدرال ريزرو نرخ تورم را تا 6درصد پيشبيني كرده است. مسوولان فدرال ريزرو همچنين به صراحت گفتهاند كه قرار نيست نرخ بهره را كاهش دهند.
2 - مسائل ژئوپلتيك همچون ايران
غرب همچنان به فشار به ايران براي توقف برنامه هستهاي خود ادامه ميدهد. با مقاومت ايران تهديد شديدتر شدن رويارويي وجود دارد. كاخ سفيد هر روز اتهامات تازهاي عليه ايران مطرح ميكند و بر شدت لحن خود ميافزايد. بيشترين خطر اين رويارويي براي اقتصاد جهان افزايش قيمت جهاني نفت است. اين نگراني بر بازار جهاني طلا هم تاثير گذاشته است.
3 - چين
كشور چين اكنون ذخايري معادل بيش از يك تريليون دلار دارد كه همگي نقد است. از اين مقدار نزديك به 700ميليارد به دلار است كه به سرعت ارزش آن در بازار ارز رو به كاهش است. بانكهاي مركزي جهان مدتها است در انتظار اين هستند كه كي چين و روسيه با ذخاير 304ميليارد دلاري خود شروع به خريد طلا ميكنند. اين بخشي از سياست مشروع اين كشورها براي خارج شدن از دايره بسته دلار است. اقتصاددانان اين را تهديد چين مينامند و آن را عاملي مهم در افزايش قميت طلا در بازار جهاني ميدانند.
4 - صندوق بينالمللي پول و فروش طلا
تفاوت ميان عرضه طلا از معدن و ساخت تقاضا در بازار به ويژه براي جواهر را معمولا تقاضاي سرمايهگذاري يا شكاف طلايي مينامند. در سال 1999 دولت آمريكا دولتهاي 26 كشور جهان (به غير از چين، روسيه و خود آمريكا) را متقاعد كرد كه متعهد به فروش طلا از ناحيه ذخاير خود شوند تا اين شكاف طلايي پر شود. چنين تصور ميشد كه با اين كار قيمت طلا به اندازه ديكته شده در بازار صنعتي پايين ميآيد. اين توافقنامه كه در واشنگتن به امضا رسيد به عنوان توافقنامه بانك مركزي معروف است. با چرخش هزاره اين شكاف طلايي به 500 تن در سال رسيد. فروش مداوم 500 تن طلا كه از طريق صندوق بينالمللي پول هماهنگ ميشد، قيمت طلا را پايين نگه ميداشت. آخرين بار كه قيمت طلا به حد ركوردآوري بالا بود در ژانويه 1980 و با قيمت 580 دلاري بود. اگر آمار و ارقام را اكنون با معيارهاي آن موقع سازگار كنيم اين رقم اكنون 2079 دلار خواهد بود. قميت كنوني طلا اكنون 85/677 دلار است. واضح است كه اين توافقنامه توانست قيمت طلا را 1402 دلار كمتر از رقم ركوردآور قبلي نگه دارد. اما در سال 2006 بعضي بانكهاي مركزي از جمله در آلمان و فرانسه و ايتاليا از فروش ذخاير طلاي خود از طريق صندوق بينالمللي پول امتناع ورزيدهاند.
در سال 2006 صندوق بينالمللي پول تنها 370 تن طلا يا 130 تن كمتر از رقم تعيين شده به عنوان شكاف طلايي به فروش رساند. پس تعجبي ندارد كه قيمت طلا در بازارهاي جهاني اين گونه بالا رفته است. اكنون خطر بلوف طلايي آمريكا بسيار جدي است و گروهي از كارشناسان آمريكايي با تشكيل كميتهاي مشغول بررسي اين موضوع هستند.
در اول فوريه سال 2007، رييس بانك مركزي آمريكا اعلام كرد، صندوق بينالمللي پول قرار است نزديك به 6/6ميليارد دلار از ذخاير طلايي اعضايش را براي تامين مالي برنامههاي صندوق به فروش برساند. اما بعضي ميگويند اين پول قرار است صرف كاهش شكاف طلايي شود.
تورم، عاملي به نام تهديد چين و خطر شدت گرفتن رويارويي غرب با ايران فشار زيادي در جهت افزايش قيمت به طلا وارد ميكند. به همين دليل سرمايهگذاران ميتوانند به طلا به عنوان عاملي مطمئن براي سرمايهگذاري اميد داشته باشند. اين سرمايهگذاري فقط شامل سرمايهگذاري مستقيم روي طلا نميشود بلكه خريد سهام شركتهاي معدني را هم دربر ميگيرد.